« لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرى » 93 ابو بكر از عاصم روايت كرده است كه او با يا به صورت فعل غايب مذكّر قرائت كرده ، تفسير عبده : يعنى براى اينكه مردم امّ القرى را خبردار كند از عاقبت بدكاران ، و « امّ القرى » بمعنى مكّه است به چند احتمال : 1 - چون آنجا قبله و مقصد مردم قريه ها است و سرزمينها ، چون كلمه ى « قرى » بمعنى شهرها است كه مردم در آن زندگى ميكنند خواه كوچك باشد يا بزرگ . 2 - چون اوّل خانه اى است كه براى حجّ مردم معيّن شده است ، 3 - چون جاى حجّ و اجتماع مردم بوده است ، 4 - چون دين اسلام آن را محترمتر از هر زمينى قرار داده است ، 5 - مردم آن را مانند مادر محترم ميدانند ، 6 - چون نقل شده است : اوّل قسمت خشكى آنجا بوده است و پس از آن بقيه خشكيها و زمين توليد شده است يا از زير آنجا امتداد پيدا كرده است ، پس مادر سرزمينها و خشكيهاى كره ى زمين است . فخر : يهود به اين جمله استدلال كرده‌اند كه پيغمبر مأمور بر مردم مكّه و اطراف آن بوده است نه بر ملَّتهاى ديگر ، و جواب آن است كه بنقل و آيات ديگر تعميم نبوّت ثابت است ، و اين جمله همچنين تخصيص را نميفهماند مگر بطور مفهوم كه چون در لفظ محدود گفته شده است بگوئيم مقصود تحديد در معنى است ، و اين دلالتى است ضعيف كه قابل استناد در استدلال نيست . « وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ يُؤْمِنُونَ بِه » 93 مجمع : يعنى آن كه معتقد بقيامت باشد ، به قرآن مؤمن مىشود ، و ممكن است مقصود آن باشد كه بپيغمبر مؤمن مىشود . فخر : چند جهت براى ارتباط عقيده ى بقيامت با ايمان بپيغمبر گفته‌اند : 1 - شخص معتقد بقيامت ، براى نجات از عذاب و رسيدن بصواب پى چاره ميرود و جستجو مىكند و تشخيص ميدهد كه اسلام و قرآن و پيغمبر وسيله ى وصول به مقصود هستند ، مؤمن مىشود . 2 - چون در دين اسلام بيش از ديگر اديان مردم را متوجه بمعاد كرده است ، پس عقيده بمعاد و اسلام در حكم يك عقيده هستند ، كه هر كس به اول معتقد شد خواه و ناخواه دوم را هم قبول خواهد داشت ، 3 - چون كسى كه معتقد بقيامت باشد كبر و حسد و ديگر رذائل او را مانع از بحث و دقت و استدلال نمى -